Historia zboru

Początki
W roku 1833 Johann Gerard Oncken, pionier baptyzmu w Europie kontynentalnej, podróżując jako kolporter Pisma Świętego, w drodze z Hamburga do Kłajpedy, zatrzymał się w Elblągu. Nocleg znalazł u kupca Wiensa, który też był kaznodzieją mennonitów. Na jego zaproszenie głosił Ewangelię w zborze mennonickim. W wyniku tego kazania nawrócił się młody człowiek Jakub Braun, którego w 1841 roku, po drugim pobycie w Elblągu, Oncken zatrudnił w swojej księgarni w Hamburgu. W czerwcu 1842 roku Braun przyjął biblijny chrzest. Kaplica przy ul.Świętojańskiej (obecnie 3-go Maja). Rok 1898

Tymczasem w Elblągu powstał krąg biblijny, który 23 października 1844 roku po przyjęciu przez jego członków chrztu według wzoru apostolskiego (pierwszy odbył się 18 września 1844 roku), przekształcił się w zbór. Jego rozwój w następnych latach był bardzo szybki. Już w 1853 roku liczył on około 150 ochrzczonych, zaś jego zasięg misyjny przekraczał 200 kilometrów – na północ poza Królewiec, na południe po Olsztyn, na wschód po Bartoszyce i na zachód po Gdańsk. Koniec roku 1853 oznaczał początek wielkiego przebudzenia duchowego w Elblągu i okolicach.

W ciągu najbliższych pięciu lat ochrzczono około 300 osób. W jego wyniku powstały trzy zbory: przy obecnej ulicy Św. Ducha, ul. Świętojańskiej i ul. Robotniczej. Kościół przy ul.Robotniczej Potem istniały dwa ostatnie: pierwszy liczył przed II wojną światową około 350 ochrzczonych, drugi około 400.

Lata powojenne
W wyniku ostatniej wojny baptyzm elbląski nieomal przestał istnieć. W mieście pozostało w 1945 roku tylko dwóch wyznawców. Szybko jednak dołączyli do nich repatrianci ze wschodu na czele z Franciszkiem Komadowskim, który przewodniczył działaniom prowadzących do otwarcia sali nabożeństw przy ulicy Robotniczej. Choć Kościół nie odzyskał żadnego z trzech swoich obiektów sakralnych w mieście, zbór elbląski prowadził po wojnie ożywioną działalność. Do roku 1952 ochrzczono 23 osoby. W tym też roku przełożonym zboru został Paweł Plażuk, który tę funkcję pełnił aż do śmierci w roku 1976.

Następny okres to czas – poza stałą pracą misyjną i duszpasterską – powołania Rady Starszych, założenie stoiska z literaturą chrześcijańską i biblioteki, stworzenia szkółki niedzielnej i grupy młodzieżowej oraz chóru, którym przez wiele lat dyrygował Włodzimierz Jówko. W roku 1965 powstał pod kierownictwem Daniela Ingielewicza zespół mandolinistów.

Po wojnie jedną z największych potrzeb zboru było – wobec niemożności odzyskania poprzednich nieruchomości – uzyskanie własnego obiektu. Po wielu staraniach zbór otrzymał w 1976 roku zgodę na rozpoczęcie budowy ośrodka kościelnego 1977 roku powołano komitet budowy z przełożonym zboru, Janem Tołopiło na czele. Dopiero jednak w 1980 roku zbór uzyskał działkę pod budowę.

Po rok 1983 zbór nie posiadał pełnoetatowego duszpasterza. Pierwszym stał się pastor Janusz Zwierzchowski, który obejmując ten urząd zainicjował pracę ewangelizacyjną, często w niestosowanej dotąd formie np. koncertów muzycznych czy projekcji filmów.

Nowy dom modlitwy i lata 90′
W roku 1987 nastąpiło uroczyste otwarcie nowego obiektu kościelnego, dokonane w obecności władz Kościoła i miasta. W ten sposób dokonało się wymodlone i wymarzone dzieło wzniesienia nowego domu zborowego, któremu przewodniczył komitet budowy w osobach: Jan Tołopiło, Jerzy Bryszkiewicz, Andrzej Szymański, Hieronim Jankowski i Janusz Zwierzchowski.

Następcą pastora Zwierzchowskiego został pastor Mirosław Szachiewicz powołany przez zbór w 1989 roku. Po upadku komunizmu znacznie rozszerzył się wachlarz działań społeczności. W latach 90′ przeprowadzono kilkadziesiąt akcji ewangelizacyjnych (m.in. satelitarną ewangelizację Billy’ego Grahama w 1993 roku czy Chrześcijańską Misję Namiotową w 1995 roku oraz liczne koncerty znanych chrześcijańskich grup muzycznych), czego efektem była duża liczba nawróceń, szczególnie młodych osób, znajdujących potem wyraz w postaci wielu chrztów wiary.

Od 1995 roku rozpoczęto pracę misyjną w Pasłęku. W latach 1992-1994, 1999 i 2003 zbór był organizatorem i gospodarzem Ogólnopolskich Konferencji Młodzieży (na zmianę ze zborem w Białymstoku). Została także nawiązana szeroka współpraca z placówkami opiekuńczo-wychowawczymi w okolicy (Dom Dziecka “Orle Gniazdo” w Marwicy, “Samodzielne Mieszkanie” w Pasłęku, Pogotowie Opiekuńcze w Elblągu), Pastor Szachiewicz zakończył posługę w zborze w czerwcu 2003 roku. W latach 2004-2006 elbląskim pastorem był Wiesław Grzywiński.

Dzisiaj
W grudniu 2006 pastorem zboru został wikariusz zboru KChB w Sopocie – Paweł Kugler, absolwent WBST w Warszawie-Radości. Dzisiaj oprócz regularnego życia kościoła (nabożeństwa, grupy i spotkania, punkt katechetyczny), wspólnota stale prowadzi pracę ewangelizacyjną w mieście i okolicach. Od lat organizuje letnie i zimowe obozy i półkolonie z udziałem grupy misyjnych z zagranicy (Elbląg Summer Camp, obozy wędrowne itp.) oraz konferencje dla młodzieży (Nie zmarnuj życia), a także wspiera potrzebujących w ramach działalności charytatywnej. Zbór współpracuje także z innymi społecznościami chrześcijańskimi w Elblągu i okolicy.

Wszystko więc wskazuje na to iż najstarszy zbór w Polsce nadal żyje i służy innym.

(opr. Andrzej Szymański z późniejszymi zmianami)